Agätëwär
Agateware ee kë yenë käŋ dhuëëŋ në tiɔp yenë tiɔp nɔŋ kïït wääc yiic mat ku liääpë keek bïk kä cït ajer ke agate looi. Kä cï thuur aye keek looi në guɔ̈p de liɛt yic ke cie bï keek tääu në tiɔp nhom.
Në ye luɔɔi kënë yic, kɔc ye käŋ thuur aye guɔ̈p de liɛt looi cï looi në kä wääc ke tiɔp wala kïït ke liɛt cï cak. Kee liɛt käkë aye keek tääu në pïu yiic, aye keek thɔ̈ɔ̈ŋ, aye keek määt yiic, wala aye keek mat yiic amääth ke liɛt këc looi bï yaa kä ye tääu në pïu yiic wala kä kɔ̈k. Na cï liɛt thɔ̈ɔ̈r, thɔ̈ɔ̈r, ka thɔ̈ɔ̈r në cök, ke kä tɔ̈ thïn aye tïŋ në pinynhom.
Kë cï bɛ̈n bei thïn de thuɔ̈ɔ̈r de ajer alë bï thöŋ ke kä ye cath, kä ye röt wïïc, wala kä cïï thöŋ ke kïït. Në kë yenë kë cï thuur lɔ në guɔ̈p de liɛt yic, ke kë cï looi në dhuëëŋ yic ee döŋ ke ye tïŋ agut cï të cïnë ye tɛm wala cï looi.
Kuɛɛr ke Agateware aacï keek luɔ̈ɔ̈i në kä juëc ke ciɛɛŋ thɛɛr ke kä yenë ke käŋ looi ku ka cï bɛ̈n nyic apɛi në kä ye looi në kä cït käŋ ke European në run de bɔɔt kaa 18. Kuɛɛr thöŋ ke liɛt aye bɛ̈n ëya dɛ̈t në kä thɛɛr kɔ̈k ke tiɔp ku kaa thiääk keke kuɛɛr cït Nerikomi.
Ke cï looi, käke agateware aye keek thöl keke glaze ye ɣeer ye kä cï looi ke liɛt nyuɔɔth.
