Asahi ware/pl: Difference between revisions

From Japanese Craftpedia portal
CompUser (talk | contribs)
Bureaucrats, Interface administrators, reviewer, Administrators, translator
12,016 edits
VisualWikitext
Created page with "Ceramika Asahi (jap. 朝日焼, *Asahiyaki*) to tradycyjny rodzaj japońskiej ceramiki wytwarzanej w Uji, w prefekturze Kioto. Znana z eleganckiej prostoty i wyrafinowanych odcieni szkliwa, ceramika ta jest ściśle związana z japońską ceremonią parzenia herbaty już od wczesnego okresu Edo. Stanowi ona jedną z najstarszych zachowanych tradycji ceramicznych w regionie Kioto, a jej styl odzwierciedla zarówno spokojne piękno krajobrazu Uji, jak i wpływy mistrzów h..."
 
Created page with "Ceramika Asahi"
 
(2 intermediate revisions by the same user not shown)
Line 4: Line 4:
Ceramika Asahi (jap. 朝日焼, *Asahiyaki*) to tradycyjny rodzaj japońskiej ceramiki wytwarzanej w Uji, w prefekturze Kioto. Znana z eleganckiej prostoty i wyrafinowanych odcieni szkliwa, ceramika ta jest ściśle związana z japońską ceremonią parzenia herbaty już od wczesnego okresu Edo. Stanowi ona jedną z najstarszych zachowanych tradycji ceramicznych w regionie Kioto, a jej styl odzwierciedla zarówno spokojne piękno krajobrazu Uji, jak i wpływy mistrzów herbaty, takich jak Kobori Enshū.
Ceramika Asahi (jap. 朝日焼, *Asahiyaki*) to tradycyjny rodzaj japońskiej ceramiki wytwarzanej w Uji, w prefekturze Kioto. Znana z eleganckiej prostoty i wyrafinowanych odcieni szkliwa, ceramika ta jest ściśle związana z japońską ceremonią parzenia herbaty już od wczesnego okresu Edo. Stanowi ona jedną z najstarszych zachowanych tradycji ceramicznych w regionie Kioto, a jej styl odzwierciedla zarówno spokojne piękno krajobrazu Uji, jak i wpływy mistrzów herbaty, takich jak Kobori Enshū.


<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
== Historia ==
== History ==
Ceramika Asahi powstała pod koniec XVI wieku, w okresie Azuchi-Momoyama. Jej twórca, Okamura Jirōemon, rozpoczął produkcję w pobliżu rzeki Uji pod patronatem mistrzów ceremonii herbaty, którzy cenili miejscową glinę oraz subtelne szkliwa, idealne do wyrobu naczyń herbacianych.
Asahi ware originated in the late 16th century, during the [[Azuchi–Momoyama period]]. The founder, [[Okamura Jirōemon]], began producing pottery near the Uji River under the patronage of tea masters who valued local clays and subtle glazes suitable for tea utensils.
Nazwa „Asahi” (朝日, co oznacza „poranne słońce”) wywodzi się – według przekazów – albo od wschodniej ekspozycji miejsca wytwarzania, albo od jasnego, lecz łagodnego połysku szkliwa, przypominającego wschodzące słońce.
The name "Asahi" (朝日, meaning "morning sun") is said to derive either from the location’s eastern exposure or from the bright yet gentle sheen of the glaze that resembles the rising sun.
</div>


<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
W okresie Edo wyroby Asahi zyskały uznanie jako jeden z „Siedmiu pieców Enshū”, co świadczyło o ich wysokiej randze wśród naczyń wykorzystywanych w ceremonii parzenia herbaty. Piece te cieszyły się wsparciem siogunatu Tokugawa oraz utrzymywały bliskie relacje z kijowskimi szkołami herbacianymi, w szczególności z tradycją Urasenke.
During the [[Edo period]], Asahi ware gained recognition as one of the “[[Enshū’s Seven Kilns|Seven Kilns of Enshū]]”, indicating its esteemed status among tea ceremony wares. The kilns were supported by the [[Tokugawa shogunate]] and enjoyed close relationships with Kyoto’s tea schools, particularly the [[Urasenke]] tradition.
Rodzina Okamura prowadzi piec Asahi od ponad szesnastu pokoleń, pielęgnując to dziedzictwo aż do czasów współczesnych.
The Okamura family has maintained the Asahi kiln for over 16 generations, preserving its heritage into the modern day.
</div>


<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
== Charakterystyka ==
== Characteristics ==
=== Glinka i czerep ===
=== Clay and Body ===
Do wyrobu ceramiki Asahi stosuje się drobnoziarnistą glinkę z okolic Uji, wypalaną zazwyczaj w temperaturach właściwych dla kamionki. Uzyskany w ten sposób czerep jest zwarty, a jednocześnie sprawia wrażenie miękkości, co nadaje wyrobom delikatną i kojącą estetykę.   
Asahi ware uses fine-grained clay from the Uji area, which is typically fired at stoneware temperatures. The resulting body is dense yet soft in appearance, contributing to the ware’s delicate and tranquil aesthetic.
</div>  


<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
=== Szkliwo ===
=== Glaze ===
Szkliwa ceramiki Asahi należą do jej najbardziej charakterystycznych cech. Do tradycyjnych odmian należą:
The glazes of Asahi ware are among its most distinctive features. Traditional varieties include:
* '''Szkliwo Kase''' (化粧釉) – szkliwo typu *slip* (na bazie angoby) o białej barwie i delikatnej, mglistej powierzchni.
* '''Kase glaze''' (化粧釉) – a white slip glaze with a soft, misty surface.
* '''Szkliwo Kohiki''' – dające efekt bieli lub bladego różu z delikatną siatką spękań.
* '''Kohiki glaze''' – producing a faintly crackled white or pale pink tone.
* '''Celadon''' oraz '''szkliwa żelaziste''' – nadające odcienie zieleni lub brązu.   
* '''Celadon''' and '''iron glazes''' – adding greenish or brownish hues.
</div>  


<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
Szkliwa te wytwarzają delikatne przejścia kolorów, podkreślając subtelne ciepło, a nie mocny kontrast. Ogólny ton wyrobów często przywołuje spokój i elegancję cenioną w estetyce „[[wabi-sabi]]”.
These glazes produce gentle color transitions, emphasizing subtle warmth rather than strong contrast. The ware’s overall tone often evokes the calm and elegance valued in ''[[wabi-sabi]]'' aesthetics.
</div>


<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
=== Formy ===
=== Forms ===
Do najbardziej typowych form ceramiki Asahi należą czarki do herbaty (''chawan''), pojemniki na herbatę (''chaire'') oraz naczynia na wodę (''mizusashi''). Ich kształty są proste i lekko asymetryczne, co odzwierciedla harmonię z naturalną formą. Oprócz przyborów do herbaty, niektórzy współcześni twórcy wykonują również zastawę stołową i przedmioty dekoracyjne inspirowane tradycyjnymi formami.
The most typical forms of Asahi ware are tea bowls (''chawan''), tea caddies (''chaire''), and water jars (''mizusashi''). The shapes are simple and slightly asymmetrical, reflecting harmony with natural form. In addition to tea utensils, some modern artisans create tableware and decorative pieces inspired by traditional forms.
</div>


<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
== Znaczenie kulturowe ==
== Cultural Significance ==
Ze względu na silny związek z [[Uji]] – miejscowością słynącą z uprawy herbaty – ceramika Asahi zajmuje szczególne miejsce w kulturze japońskiej herbaty. Jej stonowana elegancja, przyjemna w dotyku faktura oraz subtelne szkliwa współgrają z estetyką [[ceremonii herbacianej]], doskonale dopełniając zarówno tradycję picia matchy, jak i senchy.   
Because of its strong connection to [[Uji]]—famous for its tea cultivation—Asahi ware occupies a special place in the culture of Japanese tea. Its understated elegance, tactile quality, and subtle glazes harmonize with the aesthetics of the [[tea ceremony]], complementing both matcha and sencha traditions.
</div>  


<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
Ceramika Asahi jest nadal wytwarzana w swoim pierwotnym miejscu w Uji, gdzie pracownia ceramiczna Asahiyaki oraz muzeum prezentują historyczne dzieła i prowadzą warsztaty dla odwiedzających. Wyroby te niezmiennie cieszą się uznaniem zarówno mistrzów herbaty, jak i kolekcjonerów.
Asahi ware is still produced at the original site in Uji, where the [[Asahiyaki Pottery Studio]] and museum exhibit historical works and conduct workshops for visitors. The pottery continues to be prized by tea masters and collectors alike.
</div>


<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
== Współczesna produkcja ==
== Modern Production ==
Obecny mistrz pracowni, [[Okamura Jinen]], reprezentuje szesnaste pokolenie garncarzy z rodu Asahi. Zarówno on, jak i jego poprzednicy, niezmiennie korzystają z lokalnej gliny oraz tradycyjnych pieców opalanych drewnem (typu *noborigama*).
The current head of the kiln, [[Okamura Jinen]], represents the 16th generation of Asahi potters. He and his predecessors have continued to use locally sourced clay and traditional wood-fired kilns (''noborigama'').
Choć wciąż powstają tu klasyczne naczynia do herbaty, współczesne wyroby Asahi niekiedy uwzględniają nowoczesne rozwiązania – twórcy eksperymentują z formą, procesem wypału i szkliwieniem, łącząc tradycję ze współczesną wrażliwością.
While maintaining classic tea utensils, contemporary Asahi ware sometimes incorporates modern interpretations—experimenting with form, firing, and glaze to connect tradition with today’s sensibilities.
</div>


<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
<span id="See_also"></span>
== See also ==
== Zobacz też ==
</div>


* [[Japanese pottery and porcelain]]
* [[Japanese pottery and porcelain]]
Line 63: Line 44:
* [[Kyoto Prefecture]]
* [[Kyoto Prefecture]]


<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
<span id="References"></span>
== References ==
== Przypisy ==
</div>


* [https://en.wikipedia.org/wiki/Asahi_ware Asahi ware – Wikipedia]
* [https://en.wikipedia.org/wiki/Asahi_ware Asahi ware – Wikipedia]

Latest revision as of 03:56, 6 July 2026

Tea ceremony water jar, Japan, Uji, Asahi ware, Edo period, 1650-1750 AD, stoneware with wood-ash glaze, lacquered wooden lid - Freer Gallery of Art - DSC05479
Other languages:

Ceramika Asahi (jap. 朝日焼, *Asahiyaki*) to tradycyjny rodzaj japońskiej ceramiki wytwarzanej w Uji, w prefekturze Kioto. Znana z eleganckiej prostoty i wyrafinowanych odcieni szkliwa, ceramika ta jest ściśle związana z japońską ceremonią parzenia herbaty już od wczesnego okresu Edo. Stanowi ona jedną z najstarszych zachowanych tradycji ceramicznych w regionie Kioto, a jej styl odzwierciedla zarówno spokojne piękno krajobrazu Uji, jak i wpływy mistrzów herbaty, takich jak Kobori Enshū.

Historia

Ceramika Asahi powstała pod koniec XVI wieku, w okresie Azuchi-Momoyama. Jej twórca, Okamura Jirōemon, rozpoczął produkcję w pobliżu rzeki Uji pod patronatem mistrzów ceremonii herbaty, którzy cenili miejscową glinę oraz subtelne szkliwa, idealne do wyrobu naczyń herbacianych. Nazwa „Asahi” (朝日, co oznacza „poranne słońce”) wywodzi się – według przekazów – albo od wschodniej ekspozycji miejsca wytwarzania, albo od jasnego, lecz łagodnego połysku szkliwa, przypominającego wschodzące słońce.

W okresie Edo wyroby Asahi zyskały uznanie jako jeden z „Siedmiu pieców Enshū”, co świadczyło o ich wysokiej randze wśród naczyń wykorzystywanych w ceremonii parzenia herbaty. Piece te cieszyły się wsparciem siogunatu Tokugawa oraz utrzymywały bliskie relacje z kijowskimi szkołami herbacianymi, w szczególności z tradycją Urasenke. Rodzina Okamura prowadzi piec Asahi od ponad szesnastu pokoleń, pielęgnując to dziedzictwo aż do czasów współczesnych.

Charakterystyka

Glinka i czerep

Do wyrobu ceramiki Asahi stosuje się drobnoziarnistą glinkę z okolic Uji, wypalaną zazwyczaj w temperaturach właściwych dla kamionki. Uzyskany w ten sposób czerep jest zwarty, a jednocześnie sprawia wrażenie miękkości, co nadaje wyrobom delikatną i kojącą estetykę.

Szkliwo

Szkliwa ceramiki Asahi należą do jej najbardziej charakterystycznych cech. Do tradycyjnych odmian należą:

  • Szkliwo Kase (化粧釉) – szkliwo typu *slip* (na bazie angoby) o białej barwie i delikatnej, mglistej powierzchni.
  • Szkliwo Kohiki – dające efekt bieli lub bladego różu z delikatną siatką spękań.
  • Celadon oraz szkliwa żelaziste – nadające odcienie zieleni lub brązu.

Szkliwa te wytwarzają delikatne przejścia kolorów, podkreślając subtelne ciepło, a nie mocny kontrast. Ogólny ton wyrobów często przywołuje spokój i elegancję cenioną w estetyce „wabi-sabi”.

Formy

Do najbardziej typowych form ceramiki Asahi należą czarki do herbaty (chawan), pojemniki na herbatę (chaire) oraz naczynia na wodę (mizusashi). Ich kształty są proste i lekko asymetryczne, co odzwierciedla harmonię z naturalną formą. Oprócz przyborów do herbaty, niektórzy współcześni twórcy wykonują również zastawę stołową i przedmioty dekoracyjne inspirowane tradycyjnymi formami.

Znaczenie kulturowe

Ze względu na silny związek z Uji – miejscowością słynącą z uprawy herbaty – ceramika Asahi zajmuje szczególne miejsce w kulturze japońskiej herbaty. Jej stonowana elegancja, przyjemna w dotyku faktura oraz subtelne szkliwa współgrają z estetyką ceremonii herbacianej, doskonale dopełniając zarówno tradycję picia matchy, jak i senchy.

Ceramika Asahi jest nadal wytwarzana w swoim pierwotnym miejscu w Uji, gdzie pracownia ceramiczna Asahiyaki oraz muzeum prezentują historyczne dzieła i prowadzą warsztaty dla odwiedzających. Wyroby te niezmiennie cieszą się uznaniem zarówno mistrzów herbaty, jak i kolekcjonerów.

Współczesna produkcja

Obecny mistrz pracowni, Okamura Jinen, reprezentuje szesnaste pokolenie garncarzy z rodu Asahi. Zarówno on, jak i jego poprzednicy, niezmiennie korzystają z lokalnej gliny oraz tradycyjnych pieców opalanych drewnem (typu *noborigama*). Choć wciąż powstają tu klasyczne naczynia do herbaty, współczesne wyroby Asahi niekiedy uwzględniają nowoczesne rozwiązania – twórcy eksperymentują z formą, procesem wypału i szkliwieniem, łącząc tradycję ze współczesną wrażliwością.

Zobacz też

Przypisy

Retrieved from "https://japan.craftpedia.asia/index.php?title=Asahi_ware/pl&oldid=12529"